Mumwe mushumo wapfuura wakaratidza varume nevakadzi gumi nemasere vakasungwa nekuda kwechiratidzo chevarwere uye vachizarura makadhi emakadhi mumazita avo pasina ruzivo rwavo. Paiva nevanopfuura makumi manomwe vakaurayiwa. Zvizhinji zveizvi zvakavhurwa mumazita evanotambudzwa, uye ipapo mhosva dzakagadzirwa ne "vatengi vanobvumirwa" vakanga vari panhoroondo.
Kuteerera kwemitemo kwakawanikwa mukutsvakurudza kwavo kuti vazhinji vevakashungurudzwa vakanga vatsvaga kana kuti vakashandisa kubhadhara chikwereti, uye mushandi wekambani yezvemari aiwanzopomerwa mhosva.
Mune imwe nguva, vanhu makumi mashanu vakave vakawirwa nehuwandu hwezvokubavha zvinokanganisa zvikwereti. Vanyengeri vakange vawana ruzivo rwevarwere, kusanganisira mazuva avo ekuberekwa, mazita, Social Security numbers, nezvimwewo. Vanhu ava vakangounganidza mashoko kubva kune avo vakaurayiwa, uye vakabva vaenda paIndaneti uye vakatora chikwereti kune mumwe munhu. Zvadaro, vakazarura kambani yebhangi muzita ravo pachavo uye vakashongedza mari kune iyo nhoroondo.
Vatengi vanofanira:
- Zvidzivirire kubva kubhuku rekutora nekuchengetedza nguva dzose mabhuku avo, kuchengetedza mapiwedi, nekuramba zvisina mhosva mhaka.
- Zvidzivirire kuburikidza nekudzikisa pasi chikwereti pamwe nehuzivi hwekuvhara basa rekudzivirira kana kubhadhara chikwereti.
- Chengetedza mafaira efoni uye mapeksiki ane antispyware, antivirus, antiphishing, uye firewalls.
Kusvikira taziva maitiro ari munzvimbo, kubatwa kwehuzivi kucharamba kuchikonzera isu.
Icho Chine Chinangwa Kudzivirira Dhina Dzako paIndaneti Dhidhidha Dhidhiyo
Apo zvipfeko zvako zvakakanganiswa kana kurasikirwa, deta yako ichazarura. Kwete izvi chete zvakaoma kubata nadzo, iwe unogona kuva chibharo chekuzivikanwa , zvakare. Izvi zvinoreva kuti unogona kupedza nguva yakawanda uchiedza kugadzirisa zvinhu, unogonawo kurasikirwa nemari yakawanda.
McAfee munguva pfupi yapfuura akadzidza pane iyo yakawana kuti vanhu, pamwero, vane dheta re $ 35,000 inokosha pane zvigadzirwa zvemadhijita avo paunofunga zvinyorwa, mifananidzo, mimhanzi, mafirimu, mapurogiramu, nezvimwewo. Izvi zvinoratidzazve kuti nei uchifanira kuchengetedza data yako.
Zvimwe zvidzidzo zvinoratidza kuti kana mumwe munhu akava chiito chekuzivikanwa, zvinogona kutora maawa maawa matanhatu panguva yavo kugadzirisa, saka paunenge uine kukanganisa kwakawanda, unogona kupedza mwedzi yakawanda kana kunyange makore emakore achitarisana nemigumisiro. Panewo zvidzidzo zvinoratidza kuti kusvika 25 kubva muzana yevanhu avo vakave vashanduki vekuziva kuti havatombogoni kudzorera zvakakwana huzivi hwavo. Ava ndivo vanhu vanobata nehupombwe hwehupenyu hwavo hwose.
Kune vakawanda, migumisiro yekuzvidzivirira kunoreva kuti vanogona kurasikirwa nebasa ravo, kuparadza mari yavo, kuparadza imba yavo kana kukonzera kushungurudzika mupfungwa. Izvo zvakaita sehosha inoramba ichidzoka.
Ndeipi dzimwe nzira dzinoshanda dzekuzvidzivirira?
- Shandisa zvinyorwa pakuchengetedza dhidhiro pamajeri ako. Zvinhu zvakaita nhamba dzekadhi rechikwereti, mapepasi, nhamba yeirivha yekufambisa, uye zvinyorwa zvemitero zvese zvinogona kushandiswa kubiba huzivi.
- Shenjerera usati watumira mashoko paIndaneti. Yeuka, zvaunotumira zvinoramba zviripo nokusingaperi. Uyezve, vatengesi vakachenjera zvikuru kana zvasvika pakutsvaga ruzivo, uye vanogona kushandisa chimwe chinhu sechinyoro sezita rembwa wako kana hanzvadzi kuti uwane ruzivo pamusoro pako.
- Gadzira zvakasimba mapepawedi. Mutsara wokutanga wezvidziviriro kune vanonyangadza ndeyekugadzira passwords avo vasingakwanisi kufungidzira. Ita kuti ivo vakakomberedze vanhu 10 murefu, shandisa zvose zviri kumusoro nepamusoro tsamba, uye kuwedzera zviratidzo uye nhamba.
Kudzokorora Chikwereti Chako Chekwereti, Nhepfenyuro Dhepfenyuro, uye Nhoroondo dzeKweretwa
Pachinyore, iwe unofanirwa kubvunzurudza mushumo wako wechikwereti mwedzi mitatu kusvika kumitanhatu. Kana iwe wakasarudza kuwana huro hwekudzivirira kubatwa, izvo zvingasanganisira kubhadhara chikwereti, iwe unogona kuongorora mhinduro dzako kanomwe pagore. Kana iwe uine ruzivo rwekusingagumi kwemishumo yekwereti, zvakanakisisa kuita izvi bhiri-pamwedzi.
Marikiti yemakadhi anopa huwandu hwekudzivirirwa, sezvo vane nheyo yekutora zero chero bedzi iwe uchiramba kubhadhara mumazuva makumi matanhatu. Nekadhi yebhadharo, zvisinei, mari yakabirwa yakaoma kupora.
Mitemo yeGurumende inogadzirisa chikwereti chemunhu kune $ 50 apo kukwereta kwekadhi rechikwereti kunoitika, chero bedzi vachikakavadzana mutero mukati memakore makumi matanhatu emazuva. Kana iwe uchibvumira kuti ipfuure, mutoro wako unogona kunge uri wekero rose rekadhi. Nekadhi yekubvisa, zvisinei, iwe unogona kunge usingazvioni kuti wakave wakakanganisa kusvikira kadhi yakurambidzwa kana chengetani bounces. Kunyanya, kunyange kana iwe ukadzorera mari yacho, mbavha ichiri ine zveruzivo rako rose, uye iye anogona kungotanga zvakare zvakare ... kunze kwekuti iwe uregere account yako, hongu.
Kuti uchengetedze mutengo uyu we $ 50, chero munhu anokonzerwa nekunyengedzera kwekadhi anofanira kuudza bhanki ravo mukati memazuva maviri kubva mutengesi. Mushure maizvozvi, iwe unenge uine mhosva kune $ 500.
Zvose izvi zvinowira pasi pemitemo mu Federal Regulation E. Chaizvoizvo, izvi zvinoreva kuti mutoro wemhosva dzisina kubvumidzwa unotsanangurwa kubva pane zvinotevera:
- Mutengi anofanira kupa ziso rakakodzera. Kana iwe usingazikanisi bhadha yako mukati memakore maviri ebhizimisi mushure mekuona kurasikirwa kana kuba, mutoro wako haugoni kudarika $ 50.
- Kana mutengi asingatauri nguva yakakodzera, mukati memazuva maviri ebhizinesi, mutoro hauzopfuuri $ 500.
Kudziviririra Kubva Kubhuku Idzva Rokubiridzira
Iwe unogona kuzvidzivirira kubva pakutsvaga kwebhuku idzva nekutevera mazano ari mundima idzi. Izvi zvinosanganisira kutora matanho anochengetedza kombiyuta yako, madivashoni efoni, uye huzivi, zvakadai senzira dzekubiridzira uye chikwereti chinosunungura.
Iwe unofanirwa kutarisa kutenga unhu hwekudzivirirwa, iyo inotarisa chikwereti chako chekucheka kana mibvunzo inogadzirwa nevakweretesi vasati (kana mushure) vachizarura nhoroondo itsva. Iva nechokwadi chokuti muperekedzi akasarudzwa anotorawo nguva yekuona internet kuti uwane ruzivo urwo mbavha dzingazivikanwa dzingashandisa kuzarura account muzita rako.
Pasina izvi tarisa mukati mechikwata chako chekwereti, hauzozivi kana nhoroondo itsva yakasvinudzwa kusvikira yanyanyisa.
Kudziviririra Kubva Munyaya Inobatwa Nokunyengera
Vakatambudzwa nekambani vanotora kakawanda vanozviziva pavanoona kuti kune mvumo isina mvumo pamitemo yavo yegore negore yemari, kana vanoona kuti mari yakadzingwa kubva kumabhuku avo. Saka, unofanira kutora kadhi rako rechikwereti uye zvinyorwa zvemari nguva dzose uye chengetedza zvose zvekwereti yako yemari. Tevera mazano pano, kusanganisira kuchengetedza zvose zviripo iwe nekombiyuta yako, zvakadai senzira dzekubiridzira uye chikwereti chisina kusununguka. Uyewo, unofanira kufungidzira kuisa mari muhutano hwekubata basa rekudzivirira .
Kudziviririra Kubva pamabhadharo kana Chikwereti Chekubiridzira
Kubhadhara uye kukwereta kadhi rechikwereti inzira yekutora account , saka unofanira kutora matanho ekuzvidzivirira nokuita zvinhu zvakadai sekuongorora zvinyorwa zvepaIndaneti nekuramba chero zvikwereti zvisina kubvumirwa nokukurumidza. Uyewo, ita zvinotevera:
- Dzivisa kushandisa kadhi yebhadharo paunenge uchitenga zvese zvezuva nezuva.
- Shandisa kadhi rechikwereti kana uchikwanisa uye chengetedza zvikwereti nguva dzose.
- Ramba chero zvipi zvisiri izvo zvisiri pamutemo pakarepo. Yeuka, iwe unongova nemazuva maviri chete nemadhikiti ekubvisa.
- Tevera mazano anopiwa panzvimbo ino kuti uzvidzivirire pakutenga paIndaneti nekuchengetedza kombiyuta yako uye zvigadzirwa zvefoni.
Kudziviririra Kubva Pakunamata Kunyengera
The SEC, kana Securities and Exchange Commission, inopa mazano anotevera ekuzvidzivirira kubva kune hukama hwekunamata:
- Tarisa kune zvose, zvisinei kuti unovimba zvakadini kune uyo anounza mukana wekutsvaga iwe iwe. Usamboita kuti upiwe hupi hupi hupi hupi hupi pane hutungamiri hwemunhu kubva musangano, dzinza kana rechitendero chauri iwe. Pane kudaro, iva nechokwadi chekutora nguva yekutsvaga mukana wega wega zvizere, uye tarisa kuti chokwadi chirevo cheumwe neumwe chaunoudzwa pamusoro pekutsvaga mari ndeyechokwadi. Ramba uchiyeuka kuti munhu ari kukuudza pamusoro pekutsvaga mari angave akanyengedzwa kuti atende izvi ndeyekutsvaga kukuru kana zvisiri izvo.
- Usawa nekuda kwekutsvaga kupi zvayo kunonzwika kwakanyanya kuti kuve kwechokwadi kana kuti kunopa kudzoka kunovimbiswa. Yeuka, kana ichiita sekanakisisa kuti irege kuva yechokwadi, zvingasava chokwadi zvachose. Uyewo, ivai nenheyo yekutsvaga kupi zvayo kunoti hakuna ngozi. Izvo zvisinganyanyi kuwanikwa kuwana mari isingabhadhari. Kukuru kwekudzoka, iyo riskier kutyara ndeye, saka vimbiso yepamusoro uye inokurumidza inobatsira pasina pangozi chiratidzo chechipiri chekubiridzira.
- Iva nekusava nechokwadi zvikuru kune umwe wekutsvaga iwe usina kupiwa kwauri nekunyora. Vanyengeri vanowanzorega kuisa chero ruzivo rwekutsvaga kwekutsvaga muzvinyorwa, asi mvumo yakakodzera yekutsvaga mari inogara yakanyorwa. Uyewo, dzivisa zvikwereti kana mumwe munhu akakuudza kuti havana nguva yekuderedza mari yekunyora. Unofanirwawo kunge uine chokwadi kana mumwe munhu akakuudza kuti iwe unofanira kuchengeta mukana wakavanzika.
- Usanzwa uchinetseka kana kuti wakamhanyira kunotenga mari. Pane kudaro, tora nguva yekufunga nezvazvo uye ongorora hutsva. Kungofanana nemunhu waunoziva akaita mari, kana kuti kunyange zvaakaita kuti akaita zvimwe nekutsvaga, hazvirevi kuti iwewo unoda. Iwe unofanirwawo kuva usina chokwadi pamari yekudaidzira inoti ndeye 'kamwe-mu-a-lifetime' mukana. Izvi zvinonyanya kuitika apo rumbidzo inobva pane zvakavanzika kana 'mukati' ruzivo.
Varume vakaipa vari kushandisa internet kune dzimwe nguva yekutsvaga vanogona kuurayiwa kuburikidza ne spam emails. Kana iwe ukawana email kubva kune mumwe munhu wausingazivi iyo ine mukana wekutsvaga, pfuurira mberi uye kutumira email kune SEC pane enforcement@sec.gov .
Vanhu vazhinji havana hupfumi, nguva, kana ruzivo kuti vadzivirire ruzivo rwavo kubva kune vanotengesa. Hazvibviri kudzivirira kubhakwa kwehuzivi kana uroyi, ndicho chikonzero iwe unofanira kutora matanho ekuzvidzivirira iwe pachako.