Chimwe chezvinhu zvinonyanya kukosha chekuchengeteka kwevanhu ndeyekudzivirira kushandiswa kudzivirira. Sezvo iwe unogona kutora matanho ekuchengetedza hupenyu hwako, imba yako, mhuri yako, uye pfuma yako, unofanira kutora matanho ekuti uone kuti munhu chete ari kushandisa unhu hwako, zvirokwazvo, iwe.
Pane kushayikwa kwekunzwisisa mune rudzi rwekudzivirirwa kunotengeswa. Chokutanga uye chikuru, kudzivirirwa kwekuzivikanwa kunofanira kuva pachena.
Kana uri kutenga iyi kuchengetedzwa, unofanira kuziva zvauchawana, zvauchazoita, uye zvipi zvauchawana.
Zvizhinji zvehupi hupi hupi hupi hunopa hupfumi hwekudzivirira humwe rudzi rwemari-based assurance kana inshuwarisi. Vanowanzobatanidza kudzorerwa, kubatsirwa, uye kusakwanisa 'kutarisa'. Zvisinei, makambani aya haawanzopa chero ruzivo pamusoro pekucherechedza. Havatauri kuti vanozviita sei, somuenzaniso. Kuongorora kunogona kureva kutsvaga yewebhu neGoogle kana imwe injini yekutsvaga, chimwe chinhu chaunogona kuita iwe pachako, kutsvaga deta yako kuburikidza nemapurogiramu chaiwo. Kuongorora kunogonawo kureva chikwereti chekucherechedza, apo basa racho richakucherechedza kana imwe yezvikwereti zvekwereti inoratidza zvinhu zvisingazivikanwi pamushumo wekwereti yako.
Aya maitiro anokwanisawo kutaura kuti achabatsira munhu anenge apara mhosva kuti awane chimwe chinhu chekuzivikanwa, asi kana ukaverenga kudhindwa kwakanaka, ichajekesa kuti kambani yacho haina zvishoma pane zvavanogona chaizvo kuita.
Aya mazano anogona kukuzivisa iwe kana ruzivo rwako rwemunhu, rwakadai senhamba yeSocial Security, zita, debit kana nhamba yechikwereti, nezvimwe, zvinoshandiswa kuita uipi kana utsotsi. Vanofanirawo kuchengetedza nehupenyu hunogara huchigadzirisa, uye hugovera huwandu hwezvidziviriro zvekudzivirirwa, kusanganisira kuona, kutarisa, zvinyorwa zvinotsvaga, uye vane maitiro akanaka mavhisi.
Makambani anopa ruzivo rwekudzivirira kubatwa kazhinji kambani makambani ekutengesa akasika imwe mhando yebasa pasina ruzivo rwemhando yehutete urwu. Makambani anokukwezva nehokwe ndokubva atora pakati pe $ 100 ne $ 200 gore negore. Zvavasingazvitauri, zvisinei, ndezvokuti havaiti zvakawanda pane kutarisa paIndaneti nokuda kwe data yako ... uye kana ruzivo rwako runoguma kubiwa, vanongokupa mazano pakugadzirisa. Zvavari kuita apa vanotarisira kuti vashomanana vavo chete ndivo vanozobatwa nechisimba chekuziva.
Makambani ekadhi yemakadhi, makambani einishuwarenzi, uye mabhengi ose anopa imwe nzira yehuzivi hwekudzivirira kudzivirira. Zvizhinji zveizvi 'mavara machena,' izvo zvinoratidzwa kuti zvionekwe sekuti vanobva kune kambani yamatoita bhizinesi naro. Kana ukasarudza kuisa mari iyi mumudziro wekudzivirirwa, usasimwa mune chero ipi zvayo yakashambadzira yekutengesera iyo ichapedza mari yako yose inotengeswa pakushambadzira. Pane kudaro, iwe unofanirwa kusarudza kambani yakasimba kukudzivirira uye kubata data yako.
Unonyatsoda Kutsigirwa Kubva Kuzivikanwa Kwokuba?
Iwe ungangodaro wakaona zviziviso zvekudzivirirwa kubva kubasa rekuziva, asi iwe unofungawo kuti utsotsi hwekuziva huchazomboitika kwauri.
Zvinosuruvarisa, izvi ndizvo zvakaitika. Isu tose tinozviisa pasi pakuva chibharo chekuzivikanwa, uye ndinovimba kuti ndakasvinudza meso enyu kune izvi. Kunyange zvakadaro haisi chokwadi? Kana iwe ukakwanisa kuti 'hongu' kune chero ipi zvayo mibvunzo inotevera, uri pangozi yekuvharwa kwekuzivikanwa:
- Iwe iwe kana mwana wako ane Social Security number here?
- Pane zvikwereti muzita rako, zvakadai sokushanda, foni, kana zvikwereti zvekadhi rechikwereti?
- Iwe unoenda kunechiremba wamazino kana chiremba here?
- Wakambove uri muchipatara here?
- Iwe une kereti yekutyaira here?
- Wakambotora mutero wemari?
- Wakaenda kuchikoro here?
- Unoshandisa internet here?
- Une chikwereti chakaipa here?
- Une bhadha yebhangi here?
- Unoshandisa kadhi rechikwereti here?
- Urimupenyu?
Iwe unowana pfungwa. Kunze kwekuti iwe uchigara pakati pehuni pasina zvigadzirwa, wakafa, kana kusati warongedzerwa nesangano chero ripi zvaro, iwe uri pangozi yekuvhara mazita.
Kunyange vanhu vasina musha vanogona kuva nharo yekuzvidzivirira kwekuzivikanwa, sezvo zvichida vanogona kupindura 'hongu' kumibvunzo iyi.
Tichifunga nezveKudhakwa Kwekwereti
Chikwereti chisina kukwana chimwe chinhu chaungave wakanzwa nezvazvo. Izvi zvinogadzirisa pasi fomu yechikwereti chomunhu, zvinoreva kuti chikwereti hachikwanisi kutarisa chikwereti chomunhu . Izvi zvinobatsira kudzivirira vatadzi kubva pakusvhura nhoroondo itsva vachishandisa nhamba ye Social Social Security kana zita. Kana munhu ane chikwereti asingakwanisi kutarisa chikwereti, haakwanisi kupa chikwereti kune mbavha chaiye.
Kuti izvi zvive zvinobudirira, zvakadaro, iwe unofanira kuva nechikwereti chakasununguka kubva kune zvitatu zvezvikwereti zvemari . Nzira yekukomberedza chikwereti chomunhu kazhinji inosanganisira chivimbiso nezita romunhu, Social Security nhamba, kero, uye bhiri, iyo ichava nechokwadi chekuti ndiani. Iwewo unofanirwa kubhadhara mari, kazhinji zvisingasviki $ 20.
Kana izvi zvaitika, unhu hwako, kusvika pakukwanisa kuzarura kambani itsva, yakavharwa pasi zvakachengeteka. Ramba uri mupfungwa, zvisinei, kuti kune mamwe mashomanana mamwe matanho aunofanira kutora kuti uone kuti zvose zviripi iwe uye maakisi akange aripo anoramba akachengeteka.
Kune vanhu vanopfuura mamiriyoni gumi gore roga roga vanove vakavhiringidzika zvekuziva. Vakawanda veava vakaurayiwa vaiva nenhamba yavo yekuchengetedzwa kwevanhu inoshandiswa kuzarura kambani muzita ravo nemhosva. Kana vakadai vaine chikwereti chekukwereta, zvisinei, icho chinovhara kusvikidzika kune faira yavo yechikwereti, izvi hazvingave zvakaitika kwavari.
Kana chikwereti chekwereti chiri panzvimbo pane imwe neimwe yezvikwereti zvitatu zvekubhadhara chikwereti, zviri pedo nekusakwanisa kuti mbavha yekuziva isvitse majeti matsva nokuti mutengesi kana chikwereti haachakwanisi kutarisa faira yemunhu chikwereti. Kana mutengi achishandisa chikwereti, vanogona kusimudza firiza kwekanguva achishandisa PIN. Nenzira iyi, inowanikwa paunenge uchida, asi kwete apo mutadzi anoedza kuzviita.
Kunyange zvazvo chikwereti chakasununguka chinoshanda uye chakakosha mumatambudziko akawanda, zvinokonzerawo vazhinji.
Yeuka, iwewo unofanirwa kuisa chivimbiso, izvo zvinoreva kuti unofanira kutumira kero yako, zita, Social Security number uye kopi yemutemo kuti uone kuti uri ani. Iwewo unogona kubhadhara mari mune dzimwe nyika, kunyange vamwe vakasununguka. Iwe unogona kuwana humwe ruzivo kuburikidza nekutsvaga nyika yako nekutsvaga zita rehurumende yako uye "kukwereta chikwereti".
Inogona Kubhadhara Chikwereti?
Iwewo unogona kunge uri kushamisika nezvekudzivirira kubhakwa kwekuzivikanwa nekukweretesa chikwereti. Pari zvino, izvi zvinongowanikwa sebasa rekubhadhara, uye kazhinji kuburikidza nekambani inopa huzivi hwekudzivirira kudzivirira.
Iyi mitatu yemari yechikwereti, Experian, TransUnion, uye Equifax, ramba uchitarira nguva dzose yekodzero yako yemakore, zvose zvakanaka nezvakaipa. Vanhu vakawanda havatauri mafirimu avo, asi, kusvikira vakumbira chikwereti uye vadzorerwa. Izvo zvinoenda kune chikwereti chekwereti, icho chinosanganiswa nekodzero yekwereti.
Kana ukasarudza chikwereti chekuona chikwereti, zvakadaro, inoita kuti basa racho rione imwe yezvivako, uye zvichida vose vari vatatu, kutarisa chikwereti chako. Kana iyo sangano ichicherechedza chero basa risingazivikanwe kana risina kujairika, vachakuudza izvozvo.
Kubhadhara chikwereti kunokuzivisawo apo uyo anokweretesa achikumbira kuwana chikwereti chako chekwereti, uye ichakuudza kana pane kukanganisa. Kana iwe usina, semuenzaniso, wakashandisa kadhi rechikwereti kana chikwereti, ndiro mutoro wako kutora matanho uye unogona kuonana nemunhu ane chikwereti mubvunzo kana kuti wehupfumi hwekuvhara basa. Ipapo iwe unogona kuramba kuvapo kwenhoroondo itsva.
Zvakadini Nekunyengera Kwekunyengera?
Iwe unogonawo kunge uchitarisa kusainira mazano ekunyengera . Iyi basa rinongowanikwa kuburikidza neyese yezvikwereti zvitatu zvemari. Izvi zvinowedzera imwezve yero yekutendwa kune nzira yekushandira kwekwereti. Kana iwe ukakumbira chikwereti, kana kana mumwe munhu achishanda kune chikwereti muzita rako, kana iwe unenge wakangwarira wakangwarira, munhu ane chikwereti kana mukwereti achawana akangwarira kuti aone kuti iwe uripi asati awedzera chikwereti.
Iwe unofanirwa kuziva, zvisinei, kuti kubiridzira maziso ndezvenguva pfupi, uye zvinongogara kwemazuva makumi mapfumbamwe. Kunyangwe ichi chinhu chakanaka, chinhu chenguva pfupi, saka haisi chakanaka kune avo vari kutsvaga kuchengetedzwa kwemazuva mazhinji pakudzivisa kushambadzira.
Kana iwe ukawana kuti huzivi hwako hwave huri kutengesa, zvinobvira kuwedzera huwandu hwekubiridzira huri kutarisa kune repoti rekwereti yako. Kuti uite izvi, unofanira kutumira kopi yechipupuriro chako chehupfumi chinoshushwa neunharaunda yako, sangano, kana sangano rekuchengetedza mutemo. Ichi chiziviso chichashanda uye chinoramba chakashanda kwemakore manomwe kubva panguva yaakaiswa.
Kana iwe uri munhu anoshanda muchiuto, iwe unogona kuwedzera basa rakashinga kumushumo wako, zvakare. Izvi zvicharamba pane faira yako kwegore.
Vazhinji vedu hatine zvigaro, nguva, kana ruzivo kuti tidzivirire zvakakwana zvidzinza zvedu. Pamusoro peizvi, kwete marudzi ose ekuzivikanwa kwekuzivikanwa kana utsotsi anogona kudziviswa, saka zvakanakisisa kunzwisisa chii chingaitika. Sezvo mamiriro ekunze aripo zvinoita kuti zvive nyore kwazvo kuti ma-cybercrimes aitike, zvakakosha kuti une rumwe rudzi rwehuzivi hwekudzivirira kudzivirira .