Maitiro eU.S. Constitution Anodzivirira Mahombekiti Emari yeAmerica
Mabhizimisi anotengesa zvinhu zvavo pamutengo wepamusoro vatengi vachabhadhara. Panguva imwecheteyo, vatengesi vanotarisa mitengo yakaderera yezvinhu uye zvese zvavanoda. Vashandi vanopa mabasa avo pamisha yepamusoro yakakosha iyo unyanzvi hwavo hunobvumira.
Vashandi vanoedza kuwana vashandi vakanakisisa pamutengo wakaderera.
Kuita zvehupfumi kunoda mari yepamusika kugadzirisa matengo uye kugovera zvinhu nezvesebasa. Socialist uye communism vanoda mutemo wezvematongerwo enyika kuti iite chirongwa chikuru chinotungamirira zvisarudzo zvehupfumi. Market yezvematongerwo enyika yakashanduka kubva kuhupfumi hwemagariro . Nzanga dzakawanda munyika yanhasi dzine zvikamu zvemarudzi matatu ehupfumi. Izvo zvinoita kuti ivo vawedzere hupfumi .
Zvinhu Zvitanhatu
Izvi zvinotevera zvitanhatu zvinotsanangura marongerwo emari.
1. Zvimwe Zvimwe. Zvizhinji zvekutengeserana nemabasa ari oga. Vadzidzisi vanogona kuita zvibvumirano zvakabvumirana nemutemo kuti vatenge, vatengese, kana kuti vashandise zvivako zvavo. Mune mamwe mazwi, pfuma yavo inovapa kodzero yekubatsirwa kubva pauri. Asi mutemo weUnited States hauna zvimwe zvinhu. Kubvira muna 1865, haugoni kutenga mutemo uye kutengesa vanhu. Iko kunosanganisira iwe, muviri wako, uye nhengo dzomuviri wako.
2. Rusununguko Rwokusarudza. Vatengi vakasununguka kubudisa, kutengesa uye kutenga zvigaro nemaseji mumakwikwi emakwikwi.
Vanongova nezvipingamupinyi zviviri. Chokutanga, mutengo wavanoda kutenga kana kutengesa. Chechipiri ndiyo mhindu yemari yavo.
3. Chinangwa chekuzvipira. Munhu wose anotengesa zvinhu zvavo kune uyo anotenga zvakanyanya paanenge achitaurirana mutengo wakaderera wekutenga kwavo. Kunyange zvazvo chikonzero chacho chiri udyire, inobatsira hupfumi kupfuura kwenguva refu.
Izvi ndezvekuti ino auction system inosarudza mitengo yezvinhu uye mabasa anoratidza mararamiro avo emusika. Inopa mufananidzo wakajeka wekupa uye kudiwa chero nguva ipi zvayo.
4. Kupikisana. Simba rekukwikwidza rinochengetedza mitengo shoma. Inogonesawo kuti hupfumi hupi hupi hupi hupi hupi nehutano hwakanaka zvakanyanya. Pakarepo apo kuda kunowedzera chimwe chinhu, mitengo inomuka ichionga mutemo wekudiwa . Vadziviriri vanoona kuti vanogona kuwedzera purogiramu yavo kuburikidza nekuzvibudisa, kuwedzera kugovera. Izvozvo zvinoderedza matengo kusvika kumwero apo chete ivo vakwikwidzi vakanakisisa vachiripo. Uku kukwikwidzana kunoshandisawo kuvashandi nevatengi. Vashandi vanofambidzana nemabasa ekubhadhara zvakanyanya. Vatengi vanokwikwidzana kwezvinhu zvakanakisa mutengo pamutengo wakaderera. Pane matanho matatu anoshanda kuti arambe achikwikwidza .
5. Hurongwa hweMaketani nemitengo. Imari yekutengesa inotsigira pamusika unobatsira mune zvekutengesa zvinhu nezvinhu. Ndiyo apo vatengi nevatengesi vane ruzivo rwakaenzana rwehumwe ruzivo. Mutengo wekushandura ndeyekucheneswa kwemitemo yekugovera uye kuda. Pane zvishanu zvinogadziriswa zvekudiwa .
6. Hurumende ishoma. Basa rehurumende nderekuvimbisa kuti misika yakasununguka nekushanda.
Semuenzaniso, inotarisira kudzivirirwa kwenyika kuchengetedza misika. Inowedzerawo kuti munhu wose anokwanisa kusvika kune misika. Hurumende inotora mhirizhonga iyo inogadzirisa makwikwi. Inoita kuti huve nechokwadi kuti munhu ari kutonga misika uye kuti munhu wose anokwanisa kuwana zvakaenzana nemashoko.
Zvikomborero Zvina
Sezvo mararamiro emakambani anobvumira kusununguka kusununguka kwekugovera uye kudiwa, kunoita kuti zvinhu zvakakosheswa uye zvigadzirwa zvibudiswe. Ndizvo nokuti vatengi vanoda kubhadhara mutengo wakakwirira wezvinhu zvavanoda. Mabhizimisi achangoita zvinhu izvo zvinodzorera purofiti.
Chechipiri, zvinhu nemabasa zvinobudiswa nenzira yakanakisisa inogoneka. Makambani anobudirira zvikuru achawana zvakawanda kupfuura zvishoma zvishoma.
Chechitatu, inobhadhara innovation. Zvisikwa zvitsva zvitsva zvinosangana nezvinodiwa nevatengi munzira dzakanakisisa izvo zvipo zviripo uye maitirwo.
Izvi zvidzidzo zvinopararira zvichapararira kune vamwe vakwikwidzana saka ivo, zvakare, vanogona kuva mari yakawanda. Ndicho chikonzero nei Silicon Valley iyo inyanzvi yeAmerica inobatsira .
Chechina, mabhizimisi akabudirira zvikuru anowedzera mune mamwe makambani makuru. Izvo zvinovapa gumbo uye zvinotungamirira kuwedzera huwandu hwekugadzirwa.
Zvisina Kukwana
Nzira inokosha yehupfumi hwemakemikari ndiwo makwikwi. Somugumisiro, hauna chirongwa chekutarisira kune avo vari munharaunda yekukwikwidza kusagadzikana. Izvi zvinosanganisira vakwegura, vana uye vanhu vane urema hwepfungwa kana mumuviri.
Chechipiri, vatariri vevanhu ivavo vangave vasina kukanganisa. Simba ravo uye unyanzvi hunoenda kunotarisira, kwete kukwikwidza. Vakawanda vevanhu ava vangava vatsigiri kuhupfumi hwekuenzanisira huwandu kana vasina kutarisira.
Izvi zvinotungamirira kune chechitatu chisingaiti. Vanhu vanoita zvevanhu veduzhinji vangave vasina kugadziriswa. Somuenzaniso, mwana angangodaro awana mushonga wekenza angashanda kuMcDonald's kutsigira mhuri yake ine mari shoma.
Chechina, sangano rinoratidza hutsika hwevakakunda mumari yepamusika. Ndosaka hupfumi hwemakethe hunogona kuunza jets pachake kune vamwe apo vamwe vanoshayiwa nenzara uye vasina pokugara. Ruzhinji rwakavakirwa mumari yekutengesa yakachena inofanirwa kusarudza kana iri muhukuru hwayo hunodiwa kuchengetedza vanotambura. Kana ikasarudza, iyo sangano ichapa hurumende basa rinokosha mukugadzirisa zvinhu zvakare. Ndicho chikonzero kune huwandu hwehupfumi hwakavhenganiswa. Yakawanda inonzi socheti yemari inosanganiswa nehupfumi.
Mienzaniso
IUnited States ndiyo inotengeserana guru rezvemari. Chimwe chikonzero chekubudirira kwayo ndecheMutemo weUnited States. Iine hurongwa hunofambisa uye hudzivirira hupfumi hwemisika pamatanho matanhatu. Hezvino zvakakosha zvikuru:
- Chinyorwa I, Chikamu 8 chinodzivirira zvinhu zvitsva sepfuma kuburikidza nekugadzira chikamu chekodzero.
- Chinyorwa I, Zvikamu 9 ne10 zvinodzivirira kusununguka kusununguka uye rusununguko rwekusarudza kuburikidza nekudzivisa nyika kubva kubhadhara zvinhu zveumwe neumwe nezvisungo.
- Amendment IV inodzivirira pfuma yega yega uye inogadzirisa masimba ehurumende nekudzivirira vanhu kubva kutsvaga kusina musoro uye kukanganisa.
- Amendment V inochengetedza pfuma yehupfumi. Amendment XIV inorambidza hurumende kubvisa pamba kunze kwekutongwa kwemutemo.
- Kuvandudzwa kweIX uye X kunogadzirisa simba rahurumende kupindira mune chero kodzero dzisingatauri zvakajeka mumutemo.
Icho Chinyorwa cheBumbiro reMitemo chinosanganisira chinangwa che "kusimbisa hurumende ." Izvi zvinoreva hurumende inogona kutora basa rakakura kudarika zvinorehwa nehupfumi hwemarike. Izvi zvakaita kuti zvirongwa zvakawanda zvekuchengeteka kwevanhu, zvakadai seSocial Security , zvidhori zvekudya uye Medicare. (Zvinyorwa: James Dick, Jeffrey Blais, Peter Moore, Civics neHurumende , "Chitsauko 1, Ko Mutemo Wakaumbwa Sei Nehupfumi muUnited States?" Louis Putterman, Markets vs. Controls, Brown University.National Council on Economy Education .)