Rayira Economy, Maitiro Ayo, Maitiro, uye Cons

Zvitano Zvishanu zveMugove Woupfumi

Murairo wehupfumi ndiyo iyo hurumende yepamusoro inoita zvisarudzo zvose zvemari. Hurumende kana pamwe chete inoshandisa nyika uye nzira dzokugadzira. Iyo haisi kuvimba nemitemo yekupa uye kuda kunoshandiswa mumari yepamusika . Murairo wehupfumi unoregeredzawo tsika dzinotungamirira hupfumi hwemadzitateguru . Mumakore achangobva kupfuura, hupfumi hwepakati penyika hwakarongeka hwakatanga kuwedzera zvimwe zvematongerwo emari.

Izvo zvinokonzera hupfumi hupfumi huri nani hunozadzisa zvinangwa zvavo.

Zvinhu Zvishanu zveMugove Woupfumi

Iwe unogona kuziva hupfumi hwemazuva ano hwakarongedzwa nehutano hunotevera.

  1. Hurumende inogadzira hurongwa hwehupfumi hukuru. Urongwa hwemakore mashanu hunoisa hupfumi nehutano hwemamwe marudzi ose uye nzvimbo yenyika. Zvirongwa zvenguva shomanana zvinoshandura zvinangwa muzvinangwa zvinoshanda.
  2. Hurumende inopa zvipo zvose maererano neurongwa hwepakati. Inoedza kushandisa guta guru rehurumende , basa uye nheyo dzepanyika munzira yakanakisisa inobvira. Inopikira kushandisa unyanzvi hwemunhu wese uye unyanzvi kune huwandu hwavo hwepamusoro. Inotsvaka kubvisa basa.
  3. Purogiramu yepakati inoisa zvinhu zvakakosha pakugadzirwa kwezvinhu zvose nemabasa. Izvi zvinosanganisira quotas uye kutengesa mitengo. Chinangwa chayo ndechokupa zvokudya zvakakwana, dzimba, nedzimwe nheyo dzepamusoro kuti zviwane zvinodiwa zvevanhu vose munyika. Inogadzirisawo nyika yekutanga. Izvi zvinosanganisira kukurudzira hondo kana kuunza kukura kwehupfumi kwehupfumi .
  1. Hurumende inobata mabhizinesi makuru. Izvi zviri mumabhizimisi anofungidzirwa zvakakosha kune zvinangwa zvehupfumi. Izvo zvinowanzobatanidza mari, mari, uye motokari. Ikoko hakuna mupikisano wepamba munharaunda idzi.
  2. Hurumende inogadzira mitemo, mitemo , uye mirayiridzo yekusimbisa chirongwa chikuru. Mabhizimisi anotevera chirongwa chekugadzira nekugadzirira zvinangwa. Havakwanisi kupindura pachavo pachavo kuti vasunungure mashizha emisika. (Kubva: Bon Kristoffer G. Gabnay, Roberto M Remotin, Jr., Edgar Allan M. Uy, vaparidzi.Economics : Its Concepts & Principles 2007. Rex Book Store: Manila.)

Kubatsirwa

Sangano rakagadziriswa rinogona kukurumidza kuunganidza hupfumi huzhinji pamwero mukuru. Vanogona kuita zvirongwa zvikuru, kugadzira simba remabhizimisi, uye kusangana nevanhu vavariro. Havana kunonoka nekutongwa kwemunhu kubva kumunhu kana kuti zvinyorwa zvinokonzera zvakatipoteredza.

Raira hupfumi hunogona chose kushandura hurumende kuti huenderane nezvakaonekwa nehurumende. Iyo itsva yehutungamiri inoshandisa makambani ega. Vadzidzisi varo vekare vanopinda "kudzidzoka" makirasi. Vashandi vanowana mabasa matsva zvichienderana nekuongorora kwehurumende kwehutano hwavo.

Kukanganisika

Uku kuunganidza nokukurumidzira kunowanzoreva hutungamiri hwehupfumi huchideredza zvimwe zvido zvevanhu. Somuenzaniso, hurumende inoudza vashandi mabasa avanofanira kuita. Izvo zvinovadzisa kuti varege kufamba. Zvinhu izvo zvinogadzirwa hazvisi nguva dzose zvichibva kune zvinodiwa nevatengi. Asi vagari vanowana nzira yekuzadzisa zvavanoda. Vanowanzotanga hupfumi hwemumvuri kana musika wemusika. Inotenga uye inotengesa zvinhu izvo hurumende yemutemo haisi kubudisa. Kuedza kwevatungamiri kuedza mutengesi uyu kunowedzera kuvatsigira kwavo.

Vanowanzobereka zvizhinji zvechinhu chimwe uye kwete zvakakwana kune imwe. Zvakaoma kuti varongi vepakati vatange kuziva nezvezvinodiwa nevatengi. Uyezve, mutengo unotarirwa nepakati chirongwa.

Havachakwanisi kuenzanisa kana kudzora zvinoda. Pane kudaro, kugovana kunowanzodiwa.

Raira hupfumi kuodza mwoyo mitsva. Vanobhadhara vatungamiriri vebhizimisi nokuda kwekutevera mirairo. Izvi hazvibvumi kutora njodzi dzinodiwa kuti dzigadzire mhinduro itsva. Raira hupfumi huri kutambura kuti huve nekutengeserana kwakakodzera pamatengo emusika pasi rese. Zvakaoma kune varongi vepakati kuti vasangane nezvidikanwi zvemisika yepamusha. Kusangana nezvido zvemisika yepasi rese zvakanyanya kuoma.

Mienzaniso

Heano mienzaniso yenyika dzinonyanya kuzivikanwa nemutungamiri wehupfumi:

Kufambiswa kweDzidziso

Mutori wenhau weViennese Otto Neurath akavandudza pfungwa yehutungamiri wehupfumi mushure meHondo Yenyika I. Neurath yakaronga kuti ive nzira yekudzivirira huwandu hwemhepo . Mutsara wekuti "command economy" inobva kune rechiGerman shoko rokuti "Befehlswirtschaft." Yakarondedzera hupfumi hweNazikwi hweNazi. (Chinyorwa: John Eatwell, Murray Milgate, Peter Newman, Zvinetso zveMari Yakarongedzerwa 1990. p 58.)

Asi hutungamiri hwepakati penyika hwakarongeka hwakavapo kwenguva refu pamberi peNazi Germany. Vakasanganisira umambo hweInan muzana remakore rechi16 Peru uye maMormon muzana remakore rechi19 Utah. IUnited States yakashandisa mutemo wehupfumi kuti uite zveHondo Yenyika II. (Gwaro: John Gary Maxwell, The Civil War Makore muUtah.Yunivhesiti yeK Oklahoma Press 2016. "Inca Government uye Economy." Mhirizhonga Yekare muAmericas Reference Library , yakagadzirirwa naSonia G. Benson, et al., Vol. : Almanac, Vol. 1, UXL, 2005, mapeji 179-198. World History in Context .)